Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Przasnyszu

Trening ortograficzny - pisownia „nie” z różnymi częściami mowy

NIE piszemy łącznie

 Z rzeczownikami

np. nieprzyjaciel, niepogoda, niezgoda, nieprawda, nieporządek, nieład, niepokój, nieszczęście;

Z przymiotnikami

np. niemiły, niecierpliwy, niestaranny, niesmaczny, niespokojny, nieczynny, niechętny, nieobecny;

Z przysłówkami (pochodzącymi od przymiotników)

np. nieładnie, niedawno, niesmacznie, niechętnie, nietrudno, niegrzecznie, niedobrze, niespokojnie.

 

NIE piszemy oddzielnie

Z czasownikami

np. nie idę, nie potrafisz, nie poszedłem, nie zdążyłam, nie napisałam, nie powiem, nie napiszę, nie wygracie, nie zdobędą, nie spóźnią się.

Z przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym

np. nie ładniejszy, nie najładniejszy, nie wyższy, nie najwyższy, nie krótsze, nie najkrótsze, nie szybsza, nie najszybsza;

Z przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym

np. nie ładniej, nie najładniej, nie wyżej, nie najwyżej, nie krócej, nie najkrócej, nie szybciej, nie najszybciej;

Z zaimkami

np. nie ja, nie ty, nie my, nie mój, nie twój, nie ich, nie ten, nie każdy;

Z liczebnikami

np. nie dwa, nie raz, nie dwoje, nie piąty, nie tysiąc;

Z rzeczownikami, przymiotnikami i przysłówkami, jeśli wyraz „nie” wyraża przeciwstawienie

np. nie wróg, lecz przyjaciel;             nie stary, lecz młody;             nie prosto, lecz krzywo;

nie prawda, lecz kłamstwo;         nie słodki, lecz gorzki;            nie dobrze, lecz źle; 

     

 Ćwiczenie 1.

Uzupełnij zdania przeczeniem „nie”.

 

Gdyby  kózka……… skakała, to by nóżki ……..złamała.

……….daleko pada jabłko od jabłoni.

………..czyń drugiemu, co tobie ………….miłe.

Zgoda buduje, ……………zgoda rujnuje.

Co dwie głowy, to ………….jedna.

Co za dużo -  to…….. zdrowo.

Kto pyta, …………błądzi.

 

Ćwiczenie2.

Do podanych wyrazów dopisz odpowiadające im znaczeniem przymiotniki z ramki.

 

ładny – ………………………                           nudny – ……………………………

mały – ……………………….                           smutny – …………………………..

brzydki – …………………….                           chory –  ……………………………

tani – ………………………...                           wstydliwy – ………………………. 

ubogi – ………………………                           krótki – ……………………………

trudny – ……………………..                            roztargniony – …………………….

niski – ……………………….                           zły – ……………………………….

bliski – ………………………                           spóźnialski – ………………………

niedaleki,      niełatwy,     nieciekawy,     niedługi,     niebrzydki,     niedrogi,   

nieuważny,    nieśmiały,    nieduży,      nieładny,       niedobry,   

niezdrowy, niebogaty,      niewysoki,   niepunktualny,   niewesoły

 Ćwiczenie 3.

Do podanych przymiotników dopisz utworzone od nich przysłówki.

 

niechętny – ………………………..                niedokładny – ……………………….

niespokojny – ……………………..                niezwykły – …………………………

niejasny – …………………………                nietrudny – ………………………….

niedaleki – …………………………               nieszczery – …………………………

niepoprawny – …………………….               nieruchomy – ………………………..

 

Ćwiczenie 4.

Dopisz wyrazy bliskoznaczne korzystając z wyrazów podanych w ramce.

nieszczęście,    nieprzyjaciel,     niebezpieczeństwo,     niepodległość,    nieporządek,

                               nieuwaga,  nieprawda,   niedostatek,

wróg – ……………………………..                    bałagan – …………………………..

tragedia – ………………………….                     zagrożenie – ……………………….

roztargnienie – …………………….                     kłamstwo – ………………………..

bieda – …………………………….                     wolność – …………………………  

 

Ćwiczenie 5.

Uzupełnij zdania brakującymi wyrazami (nie moja,  nie zdążyłem, nie troje, niedojrzałe, nie najlepiej, nie jeden i nie dwa, nieporządek).

 

Spieszyłem się, lecz i tak ………………………………. ..na pociąg.

Dyktando było dość trudne i poszło mi  …………………………….. ...

Mówił o tym …………………………., lecz wiele razy.

To ……………  wina, że spóźniłem się na lekcje.

Te owoce są jeszcze …………………………………. .

Byłem zaskoczony, że w tym pomieszczeniu jest taki  …………………………….  .

Odwiedziło mnie ……………………..,  lecz czworo przyjaciół.

 

Ćwiczenie 6.

Do podanych wyrazów dodaj  przeczenie „nie” pisane łącznie lub rozdzielnie.

 

……….przyjaciel          ………śmiały                         ………… rzadko

……….pogoda              ……….grzeczny                    …………lekko

……….uwaga               ………..miły                           …………dawno

 

………umiem                  …………najdroższy               ………….najlepiej

………znałeś                   …………ładniejszy                ………….najszybciej

………wyjedziemy         …………lepszy                       …………ładniej

 

………..moje                   …………jeden

………..ten                      …………sto

………..swój                   …………piąty                                              

                                                                             

                                                                                        Opracowała - Jolanta Pogorzelska