Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Przasnyszu

Wielka litera - zasady, ćwiczenia

 WIELKĄ LITERĄ PISZEMY:

1. Imiona, nazwiska.

2. Przydomki, pseudonimy.

3. Nazwy mieszkańców części świata:Europejczyk, Azjata.

4. Nazwy mieszkańców planet: Marsjanin,Wenusjanin.

5. Imiona własne zwierząt, drzew i bohaterów filmówlub bajek: Azor, Kot w Butach, Smok Wawelski.

6. Nazwy mieszkańców krajów: Polka, Rzymianin, Meksykanin.

7. Nazwy członków narodów, ras i szczepów: Słowianin, Masaj, Żyd.

8. Nazwy mieszkańców regionów, krain i prowincji: Kaszub, Ślązaczka, Pomorzanin.

9. Nazwy dzielnic, ulic, placów, rynków, ogrodów, parków, bulwarów, budowli, zabytków, obiektów sportowych:BarbakanSpodekPowązkiPlanty.

10. Przymiotniki dzierżawcze (odpowiadające na pytanie: czyj? i odnoszące się do właściciela, autora lub twórcy): dramat Szekspirowski, poezja Miłoszowa, Brama Floriańska.

11. Nazwy świąt i dni świątecznych: Gwiazdka, Zaduszki, Nowy Rok.

12. Nazwy imprez, które posiadają swój specjalny wyjątkowy tytuł:Turniej Czterech Skoczni, Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, ale jeśli w takiej nazwie pojawia się przyimek, zapisujemy go małą literą, np. Dzień bez Samochodu.

13. Nazwy czcionek komputerowych: Arial, Times New Roman.

11. Nazwy języków programowania, programów i systemów komputerowych: Windows, Word.

12. Nazwy obiektów astronomicznych: Gwiazda Polarna, Ziemia, Słońce.

13. Wielowyrazowe nazwy geograficzne i miejscowe typu: Jelenia Góra, Morskie Oko, ale jeśli któraś z części składowych nie jest nieodmienna, np. półwysep Hel, wyspa Uznam – wówczas tę odmienną część zapisujemy małą literą.

Przymiotniki: północny, zachodni zapisujemy wielką literą, kiedy są integralną częścią nazwy geograficznej: Tatry Zachodnie, Morze Północne itd.

14. Wszystkie wyrazy, z wyjątkiem przyimków i spójników, w tytułach czasopism: (np. „Życie Warszawy”, „Kobieta i Życie”.

15. Pierwszy wyraz nazw programów radiowych i telewizyjnych.

16. Nazwy firm, marek i typów wyrobów przemysłowych: Orbis, samochód marki Fiat lub, zegarek firmy Omega.

17. Skrótowce: UJ, GOPR, MEN. Jeżeli w nazwie występuje przyimek, wówczas zapisujemy go małą literą: PiS, WSiP. Podobnie dzieje się, kiedy w nazwie występują litery oznaczające głoski wewnątrzwyrazowe: DzU RP (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej).

 

ĆWICZENIA

Ćwiczenie 1.

Przepisz poprawnie podane wyrazy. Zwróć uwagę na zasadę pisowni wyrazów małą lub wielką literą. Pamiętaj o poznanych zasadach ortograficznych!

Azja, kraków, góra mont blanc, "Księga Urwisów", azor, Poznań, francja, "wielka, większa i największa", europejczyk, Bolesław Chrobry, województwo lubelskie, "płomyczek".

…............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

Ćwiczenie 2.

Do podanych dat dopisz nazwy świąt.

1 stycznia - ………………………………………………..

21 stycznia - ………………………………………………

8 marca - ……………………………………………………

26 maja - ……………………………………………………

1 czerwca - …………………………………………………

14 października - …………………………………………

11 listopada - ………………………………………………

25 grudnia - ………………………………………………..

 

Ćwiczenie 3.

Wpisz małą lub wielką literę

...ilip(f) przygotowywał się do konkursu geograficznego. Wkuwał na pamięć nazwy stolic poszczególnych państw. Wiedział już, że stolicą ...rancji(f) jest ....aryż(p), a jego mieszkańcy nazywają się .....aryżanami(p). Sam mieszkał w małej wiosce o nazwie ......roboszczów(p), a więc jest ....roboszczowianinem(p). Jego wioska znajduje się w województwie ...olnośląskim(d), a region to ...olny ...ląsk(d,ś), którego stolicą jest ...rocław(w).
Błądził palcem po mapie świata i marzył, że może kiedyś pojedzie do słonecznej ...iszpanii(h) i obejrzy słynne walki byków na stadionie w ...adrycie(m).
Niedawno czytał świetną książkę ...enryka (h)...ienkiewicza(s)  „... pustyni i w puszczy”(w). Marzył, by znaleźć się na ...aharze(s), walczyć z ...rabami(a) i zaprzyjaźnić się z......urzynami(m)

 

Ćwiczenie 4.

Uzupełnij luki małą lub wielką literą podaną w nawiasie.

Po .....oszalinie .....an zwiedził .....raków (k, j, k)

Dawną .....tolicę – dumę .....olaków (s, p)

Obejrzał .....awel i .....amę .....moczą (w, j, s)

A w .....owej .....ucie trochę odpoczął. (n, h)

 

Ćwiczenie 5.

W wykropkowane miejsca wpisz wielką lub małą literę.

W małej miejscowości nad …eziorem …niardwy odbyło się spotkanie przedstawicieli różnych wyznań: …atolików, …ydów , …uddystów. Uczestnikom spotkania podobał się …azurski krajobraz, ale odbyli też wycieczki do …arszawy, …rakowa i …atowic. Najciekawsze były dla nich jednak dyskusje z ludźmi: z …arszawiakami, z …rakowianami, …lązakami i …azurami.

 

                                                                                                                                                    Opracowała: Agnieszka Tadrzak